Vragen? Bel +31 (0) 30 602 16 17

Zo lossen we het tekort aan arbeidskrachten op

Boardroomsessie BNR Werkverkenners op 26 september 2017

Zo lossen we het  tekort aan arbeidskrachten op

Het gaat goed met de economie. Dat is fijn, maar het heeft ook nadelen. Voor steeds meer vacatures is het moeilijk om geschikt personeel te vinden en dat remt de groei bij bedrijven.

Dat blijkt vrijdag 22 september tijdens de sessie ‘Mind the Skills Gap’ van het radioprogramma Werkverkenners op BNR Nieuwsradio. Mind the Skills Gap is een initiatief van BNR Werkverkenners en wordt mede mogelijk gemaakt door Brainnet. Aanwezig bij de boardroomsessie was Anne Meint Bouma, directeur bij Brainnet. ‘De belangrijkste sta-in-de-weg voor groei’, noemt een van de aanwezigen het krappe aanbod van werknemers. Vooral het schaarse aanbod van mensen met digitale vaardigheden remt de groei bij bedrijven. ‘We willen eigenlijk meer mensen aannemen’, zegt een ander. ‘Opdrachten zijn er wel. Maar we kunnen er niet altijd genoeg specialisten voor vinden.’

426.000 werklozen

Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek is de werkloosheid in Nederland in augustus gedaald tot 4,7% van de beroepsbevolking. Dat zijn dus nog altijd 426.000 werklozen. Daar moeten toch geschikte kandidaten tussen zitten, zou je denken. Of zoals een deelnemer het verwoordt: ‘We moeten denken in mogelijkheden, niet in schaarste.’

Hoe verleid je dan de mensen die wél een baan zoeken om voor je bedrijf te komen werken? Niet per se met geld, zegt een ervaringsdeskundige. ‘Een leuke baan is het belangrijkste. Dat wil zeggen: een baan met mogelijkheden om jezelf te ontwikkelen. De belangrijkste reden dat mensen ons verlaten, is omdat ze ergens anders sneller kunnen doorgroeien.’

Afstand tot de arbeidsmarkt’

Een andere mogelijkheid om toch genoeg werknemers te werven is om je te richten op mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, zegt een ander. ‘Bijvoorbeeld op vijftigplussers, maar dat is een moeilijke groep. Zij hebben hun kennis niet altijd goed bijgehouden. En je zoekt mensen die willen blijven leren. Dat is niet altijd het geval in die groep.’

Een ander neemt het op voor de vijftigplussers. Bedrijven hebben jarenlang generalisten opgeleid, terwijl er nu steeds meer vraag is naar specialisten, zegt hij. ‘We nemen mensen aan en gebruiken ze. Als ze niet meer nodig zijn, dan zetten we ze aan de kant en nemen we weer nieuwe mensen aan. Wij moeten die mensen blijven opleiden, zodat ze relevant blijven voor onze bedrijven.’

In de toekomst kijken

Daarmee roept hij onbewust de volgende vraag op. Want hoe houdt je werknemers relevant voor je bedrijf, als je – zoals een aanwezige fijntjes aanstipt – niet eens weet hoe de wereld er over drie jaar uitziet? ‘Opleidingen moeten weten welke beroepen er over een aantal jaren nodig zijn. Maar steeds vaker kunnen bedrijven dat niet vertellen. Hoe kun je daar een opleiding op aanpassen?’

Een antwoord volgt snel: ‘Ik weet niet precies welke beroepen nodig zullen zijn, maar ik weet wel een paar competenties: computervaardigheid, veranderbereidheid en het vermogen om samen te werken.’ Generieke vaardigheden dus. Daar sturen bedrijven en opleidingen nog niet genoeg op, vindt een aanwezige. ‘We moeten meer sectoroverstijgend denken. Niet in de metaalsector alleen mensen opleiden voor de volgende metaaljob. Dat moet algemener.’

Scheidsrechterscursus

Een ander: ‘Aan de onderkant van de arbeidsmarkt is het belangrijkste dat mensen überhaupt iets leren. Dat kan ook een scheidsrechterscursus zijn, waarmee je bijvoorbeeld leert om op tijd te komen en om jezelf iets nieuws eigen te maken.’

Maar waarom zou je als bedrijf een scheidsrechterscursus willen aanbieden? Een van de deelnemers legt uit: ‘Wij stimuleren onze werknemers om zich als mens te ontwikkelen. In de eerste plaats voor zichzelf, daarna pas voor het bedrijf. De mogelijkheden die wij bieden, zorgen voor een grote instroom, waardoor wij geen wervingsprobleem hebben. Als mensen dan naar verloop van tijd een nieuwe kans vinden en weggaan, prima! Als er maar genoeg nieuwe mensen binnenkomen.’

Eigen verantwoordelijkheid

Het belang van ‘een leven lang leren’ wordt door iedereen erkend. Dat is bij medewerkers helaas nog wel eens anders, zegt een aanwezige. ‘Ik denk dat je dat erin moet rammen: Als je jezelf niet wil ontwikkelen, sta je aan de kant.’ Maar daar is niet iedereen het over eens: ‘Ik heb moeite met die geheven vinger: Gij zult uzelf ontwikkelen. Wat kunnen bedrijven doen om dit te stimuleren?’

Daar heeft een andere deelnemer wel ideeën over. ‘Het Duitse systeem vind ik mooi. Met een meester die nieuwelingen onder zijn hoede neemt, en ook van hen leert. In Duitsland kun je nog meemaken dat iemand met pensioen gaat, en dat in de afscheidsspeech wordt gememoreerd hoe hij als zestienjarig jongetje binnenkwam bij het bedrijf. Dat vind ik mooi.’

Praktijkgericht onderwijs

Een ander ziet daar wel wat in en pleit voor meer praktijkgericht onderwijs: ‘In de scholing moet veel meer de praktijkomgeving worden geïntroduceerd en in de praktijkomgeving meer scholing.’ Een ander, instemmend: ‘Het heeft geen zin meer om mensen vier jaar op te sluiten in een opleiding en dan maar te hopen dat hun kwaliteiten aansluiten op de arbeidsmarkt.’

Hoe we al die opleidingstrajecten moeten betalen, ook daar hebben sommige deelnemers wel ideeën over. ‘Er wordt de laatste tijd gesproken over een loonsverhoging van 3% voor veel werknemers. Als we nou eens 2% daarvan inzetten voor opleiding, dan zijn we al een heel eind.’

Sprekers

 

Jeroen Flier

Jeroen Flier is al ruim 21 jaar hoofd personeel en organisatie bij VDL Groep. Dit bedrijf is vooral bekend van de productie van bussen en auto’s. In deze functie is hij verantwoordelijk voor het aannemen en behouden van alle 13.000 medewerkers bij de kleine honderd werkmaatschappijen.


 

Ferdinand Grapperhaus

Ferdinand Grapperhaus is jurist. Tot 1 september is hij directeur van advocatenkantoor Allen & Overy. Ook doceert hij (Europees) Arbeidsrecht aan de Universiteit Maastricht. Eerder was hij onder andere kroonlid bij de Sociaal Economische Raad (SER). Ook heeft Grapperhaus een column in het FD.


 

Marc Vrijhof

Marc Vrijhof is jurist en oprichter van Tulser Privacy Factory. Met zijn bedrijf helpt hij ondernemingen en overheden bij het voldoen aan Europese privacywetgeving. Eerder was hij onder meer advocaat en consultant in fusies en overnames. Ook richtte Vrijhof verschillende bedrijven op.


Presentator

 

Rens de Jong

Rens de Jong is journalist. Als presentator van BNR Nieuwsradio, debatleider en dagvoorzitter weet hij altijd het beste bij zijn gasten naar boven te halen. Tot juni 2011 was hij adjunct-hoofdredacteur van BNR. Daarvoor werkte De Jong onder andere voor de NOS en AT5.

Bron: bnr.nl/mismatch