+31 (0) 30 602 16 17
"Concentratie is als een spier die je kunt trainen"

"Concentratie is als een spier die je kunt trainen"

Pierre Spaninks, ZZP-expert - 5 november 2019
Column

Wat zijn de ideale omstandigheden om je te concentreren? Moeten we de kantoortuin echt definitief afschrijven? Daar ging het over in Werkverkenners BNR Nieuwsradio. In de aanloop daarnaartoe stuitte columnist en ZZP-expert Pierre Spaninks behalve op veel flauwekul ook op iets dat verstandiger klonk.

Afleiding en concentratie zijn onderwerpen die het goed doen in de media. We hebben er allemaal mee te maken, we kunnen er allemaal over mee praten, en er is nog geld mee verdienen ook. Inherent daaraan is dat je er naast veel verstandigs ook veel flauwekul over hoort. Om maar even met het laatste te beginnen: in een eerdere uitzending van Werkverkenners kwam een mevrouw aan het woord die ons werd voorgesteld als Master of Workflow. Zij had becijferd dat het Nederlandse economie maar liefst 50 miljard euro per jaar kost dat we niet met zijn allen vijf dagen per week acht uur per dag bij de les zijn. Als we niet snel maatregelen namen (en daar hielp zij ons uiteraard graag bij) gingen we daaraan failliet met zijn allen.

Hoe ongelooflijk ook, dat bedrag van 50 miljard euro zingt nog steeds rond in de media. Ik mag hopen dat het niet ook weer opduikt in de tweede uitzending van Werkverkenners over het onderwerp. Want rekent u even mee? Er zijn in ons land amper 10 miljoen werkenden, werknemers en zelfstandigen bij elkaar opgeteld. Om met zijn allen voor 50 miljard euro aan werktijd te verlummelen, zouden die ieder voor zich voor 5 miljoen euro door de schoorsteen moeten jagen. Hoeveel u verdient met wat u wél doet in de baas zijn tijd weet ik niet, maar deze zzp'er krijgt dat niet voor elkaar. 

Dit even als voorbeeld van de flauwekul die je in de media hoort over aandacht en concentratie. Gelukkig staan daar andere verhalen tegenover die een stuk zinniger klinken. Neem wat Stefan van der Stigchel erover te melden heeft. Hij is hoogleraar cognitieve psychologie aan de Universiteit Utrecht en doet onderzoek naar de invloed die aandacht en bewustzijn hebben op hoe we de wereld om ons heen waarnemen. Ingewikkelde materie, maar hij weet het zo te brengen een normaal mens het ook snapt. 

Eind vorig jaar schreef de NRC over de ideeën van de Utrechtse wetenschapper, onder de aansprekende titel Concentratie graag! Schaf de kantoortuin af! Door al het multitasken dat we doen en de vele prikkels die op ons afkomen gebruiken we onze concentratie niet optimaal, bevestigt Van der Stigchel. Maar de doemscenario’s die de media en zelfhulpboeken schetsen vindt hij overdreven. Hij ziet geen enkele reden om aan te nemen dat we digitaal dement worden, en voor een vermindering van onze intelligentie en creativiteit is volgens hem geen bewijs.

Aan de potentie van medewerkers om zich te concentreren is niets veranderd, zegt Van der Stigchel. Concentratie is gewoon een spier die je kunt trainen. De kracht die je geleverd moet worden om geconcentreerd te blijven neemt toe als je je omringt met afleidende prikkels en veel aan het multitasken bent. Om medewerkers weerbaarder te maken tegen de afleiding, is het belangrijk de concentratie goed te onderhouden. 

En ja: de kantoortuin moet echt verdwijnen: "Natuurlijk kunnen ze de samenwerking verbeteren en leveren ze besparingen op qua huisvesting, maar de vraag is of deze winst opweegt tegen de kosten die gepaard gaan met de continue afleiding door gesprekken van collega’s of langslopende collega’s."

Stefan van der Sigchel heeft twee boeken geschreven waar je geen psycholoog voor hoeft te zijn om er wat mee te kunnen: Zo werkt aandacht (2016) en Concentratie (2018). In dat laatste legt hij aan de hand van de nieuwste wetenschappelijke inzichten uit hoe onze concentratie werkt en hoe we die langer vast kunnen houden. Kijk, zo iemand wil je nou op de radio horen. Vergeleken met hem is zo'n Master of Workflow met haar goochelcijfers alleen maar afleiding. 

 

Terug naar het overzicht