+31 (0) 30 602 16 17
Die Belgen zijn zo gek nog niet

Die Belgen zijn zo gek nog niet

Hugo-Jan Ruts, Hoofdredacteur Zipconomy - 2 november 2018
Column

Een groeiend aantal zzp’ers, een dalend percentage van die groep die zich verzekert tegen arbeidsongeschiktheid. Een combinatie die politici en beleidsmakers zorgen baart. Veel politieke partijen hadden op enige manier maatregelen in hun verkiezingsprogramma om hier wat tegen te doen.

Ze krijgen sinds kort steun uit onverwachte hoek. Ook werkgeversorganisatie AWVN kwam onlangs met het plan voor een collectieve, en daarmee verplichte, arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle werkenden. En dus ook voor de zelfstandigen. Randstad CEO Jacques van den Broek is het daar volmondig mee eens. Het liefst nog in combinatie met een minimumtarief. De motieven van zowel de AWVN als Randstad zijn minder nobel dan ze wellicht lijken. Beiden vrezen vooral de concurrentie van de zzp’ers, die – zonder verplichte kosten voor sociale zekerheid – op prijs zouden kunnen concurreren met respectievelijk het MKB en uitzendkrachten. 

Het huidige kabinet is zo ver nog niet. Toch lijkt het neoliberale basisbeginsel van ons zzp-stelsel zijn langste tijd te hebben gehad. Een stelsel, afkomstig uit het begin van deze eeuw, namelijk van veel eigen verantwoordelijkheid rond verzekeringen plus een flink belastingvoordeel. Minister Koolmees heeft een commissie ingesteld die gaat onderzoeken hoe we naar een nieuw zzp-stelsel kunnen komen. Het punt van de arbeidsongeschiktheidsverzekering, al dan niet in relatie met een gunstig fiscaal regime, zal daarin vast centraal staan. 

Ik zat onlangs in een uitzending van BNR om een uur lang live vragen te beantwoorden van zzp’ers. Veel van die vragen gingen over de AOV. Het bevestigde het beeld dat een deel van de onverzekerde zzp’ers zich best wil verzekeren maar aanloopt tegen hoge kosten of ongemakkelijke keuringsprocedures. Een gevolg van het feit dat het hier om individuele en commerciële verzekeringsproducten gaat, zonder acceptatieplicht door de verzekeringsmaatschappijen. 

Dat maakt de individuele verschillen groot, zowel in premies als mogelijke voorwaarden. En sommige zzp’ers kunnen zich op die manier helemaal niet verzekeren. De AWVN pleit voor een verplichte verzekering, bij commerciële partijen. Dat lost dit probleem dus niet op. 

De commissie die Koolmees instelt gaat vast en zeker ook bij onze zuiderburen kijken. België kent namelijk een collectief sociaal stelstel voor alle zelfstandigen. Zelfstandigen betalen elk kwartaal een sociale bijdrage die afhankelijk is van het netto-inkomen. Dat betalen ze aan een door hen zelf uitgekozen sociaal secretariaat, wat een beetje een mix is van ons SVB en het UWV maar dan wel bedrijfsmatiger van opzet en met onderlinge concurrentie. Uit deze afdracht wordt een breed pakket aan sociale voorzieningen betaald. Uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid en korte ziektes, maar ook de kinderbijslag, ziektekosten en pensioen. Dus ook die zaken die bij ons onder de volksverzekeringen vallen en waar Nederlandse zelfstandigen ook (verplicht) aan bij dragen. 

 Het collectief karakter van dit systeem zorgt er voor dat de prijs van de verzekeringen tussen de onderlinge partijen en tussen verschillende zelfstandigen niet verschilt. Daarnaast is er een acceptatieplicht.

Echt eenvoudig is dit systeem niet en er valt vast en zeker een boel op af te dingen. Maar wat wel opvalt is dat in België veel minder ‘gedoe’ is over de zzp’ers. Geen maatregelen om de groep in te perken, minder beperkingen rond ‘inhuur’, geen discussie over onderverzekeren. Een percentage van je omzet afdragen aan goed werkende instanties in ruil voor vooral een basis sociale zekerheid en als ‘bijvangst’ een stuk minder gedoe, zo gek is dat misschien toch niet.

Radio-uitzending over verzekeringen en zzp'ers

Terug naar het overzicht