+31 (0) 30 602 16 17
Een zzp'er voor de klas. Hoe logisch is dat?

Een zzp'er voor de klas. Hoe logisch is dat?

Hugo-Jan Ruts, Hoofdredacteur ZiPconomy - 12 april 2019
Column

De bevlogen vakman/vrouw. Wie is er niet gek op? En wat hebben we ze hard nodig, die gepassioneerde loodgieters, schilders, fysiotherapeuten, advocaten. De echte professionals. Ze verdienen er niet alleen een aardige boterham mee, maar ze hebben ook liefde voor hun vak.

Die liefde willen ze graag overdragen. Bijvoorbeeld aan leerlingen in het beroepsonderwijs. Nee, ze willen niet de hele dag voor de klas staan. Daarvoor zijn ze te veel vakman/vrouw.  Maar wel zo af en toe.

Ja, nog al wiedes, doen dus. Geef vakmensen ruimte in het onderwijs, is de voor de hand liggende reactie. Maar zo simpel is het niet.nDe tijd dat zzp’ers met hun VAR (verklaring arbeidsrelatie) zo’n beetje overal aan de slag konden, is voorbij. Toen de Wet DBA werd ingevoerd hebben onderwijsinstellingen de deur dichtgegooid voor zelfstandigen, zonder aanziens des persoons. Lesgeven kan alleen nog in loondienst, met een snippercontractje voor een paar uur. 

Over de knie

Zo ken ik een fysiotherapeut die werkelijk alles weet van de knie. Met veel plezier gaf hij al jaren les over die knie op een hogeschool. Dat deed hij een paar uur per week en daarvoor stuurde hij een bescheiden factuur vanuit zijn eenmanszaak (fysiopraktijk).nDat kan niet meer. Nu zit hij vast aan arbeidsovereenkomsten van beperkte duur, inschaling, een beoordelingscyclus, verplicht teamoverleg. Allerlei aspecten van het werknemerschap waar hij niet op zit te wachten.nDus staat hij voor een dilemma. Al dat gedoe en een lagere nettobeloning: staat dat nog in verhouding tot zijn drang om de liefde voor het vak over te dragen aan een nieuwe generatie fysiotherapeuten?

Kind met het badwater weggooien

Onderwijsinstellingen zijn door de Wet DBA doorgeschoten in hun beleid om minder te werken met zzp’ers. De discussie rond de vervanging van die Wet DBA geeft nog meer onduidelijkheid. Het is namelijk de vraag in hoeverre zzp’ers werk mogen doen dat lijkt op werk wat anderen in loondienst uitvoeren. Een motie die ‘regulier werk’ voor zzp’ers onmogelijk maakt werd in de Tweede Kamer gesteund door GroenLinks, de PvdA en Forum voor Democratie. Het kabinet heeft een van deze partijen straks nodig om nieuwe regelgeving door de Eerste Kamer te krijgen. Er valt iets te zeggen voor zo’n regel. Je wilt niet dat reguliere banen zomaar omgezet worden naar zzp-opdrachten. Alle docenten vervangen door zzp’ers lijkt me ongewenst. Maar het gevaar bestaat dat het kind met het badwater wordt weggegooid.  

‘Piek, ziek of uniek’-situaties

Het kabinet werkt momenteel aan een webmodule: een online vragenlijst waarmee je kunt bepalen of je een zzp’er mag inzetten voor een bepaalde taak. Deze vragenlijst moet zo kort mogelijk zijn. Maar het is de vraag of de werkelijkheid te vatten is in een korte set ‘ja/nee’-vragen. Want een zzp’er inzetten bij een griepgolf in het basisonderwijs, dat moet toch kunnen? En die vakman/vrouw die zijn unieke ervaring overbrengt, die hoeft toch niet in loondienst?

Als het niet mogelijk blijkt onderscheid te maken tussen structurele inzet van zzp’ers en die ‘piek, ziek of uniek’-situaties, dan moeten we misschien een oud, praktisch idee uit de kast te halen: Richt de regulering van inhuur alleen op de langere opdrachten. Laat alle korte inhuur – bijvoorbeeld minder dan 300 of 500 uur per jaar – buiten schot. In het belang van goed vakonderwijs.

Terug naar het overzicht