+31 (0) 30 602 16 17
Allemaal aan de verzekering!
31 oktober 2018

Allemaal aan de verzekering!

Als ondernemer neem je risico's.
Uitzending

Een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle werkenden, dus ook voor zzp’ers. Is dat een goed idee, of overkomt jou toch niks? 

Steeds meer mensen worden zzp’er, maar slechts 19% van de bijna 900.000 zzp’ers heeft een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Het overgrote deel krijgt dus geen geld als het mis gaat. 

Mij overkomt het niet

‘Een klein risico met zeer ernstige gevolgen’, zegt Paul de Beer, hoogleraar arbeidsverhoudingen aan de Universiteit van Amsterdam. ‘Mensen zijn geneigd kleinere risico’s te onderschatten: mij overkomt het niet. Maar een klein percentage overkomt het wel. Het grote aantal onverzekerden hoeft geen probleem te zijn. Voor zelfstandigen in de jaren ’50, middenstanders, boeren, artsen en andere vrije beroepen, was ook geen regeling en dat werd niet als probleem gezien. Nu is daar de zzp’er bij gekomen, die geen traditionele ondernemer is die met een eigen bedrijf risico’s loopt en de gevolgen daarvan moet dragen. De vraag is waar de grens ligt tussen ondernemers die dat willen en kunnen, en zzp’ers die dat niet kunnen en die je meer als werknemers zou moeten behandelen. Werkgevers zien de opmars van zzp’ers waaraan ze zelf meewerken, maar merken dat voor die groep de regels rond lonen, arbeidsvoorwaarden en sociale verzekeringen niet gelden. Ze worden geconfronteerd met concurrentie tussen werknemers en zzp’ers. Kiezen ze voor een goedkopere zzp’er, dan ondergraven ze zelf de regels die voor werknemers zijn ingesteld.”

Voor iedereen dezelfde basis

Werkgeversorganisatie AWVN stelt een verplichte AOV voor alle werkenden voor, dus ook voor zzp’ers. Anne Wouters, senior adviseur beleid & strategie bij AWVN: ‘De arbeidsmarkt wordt steeds beweeglijker. Mensen combineren een baan met zzp, flexwerken of nog een baan. Onze spelregels zijn nog steeds gebaseerd op een vaste baan met een vast aantal uren. We zouden dat nu moeten reorganiseren en zorgen dat de spelregels en systemen er voor iedereen zijn. Zzp’ers lopen onverzekerd rond op de werkvloer. Dat is een groot risico voor de zzp’er, maar ook voor de arbeidsmarkt als geheel want ze concurreren op iets essentieels als je verzekeren tegen het risico op ziekte. We weten dat 80% van deze groep niets geregeld heeft. Mensen zijn slecht in staat om risico’s te overzien. Sommige zzp’ers willen wel een verzekering, maar worden afgewezen of moeten een hoge premie betalen. Er is ooit een AOV voor werknemers bedacht, dus waarom zou je niet voor iedereen dezelfde basis hanteren.’

De Beer vraagt zich af of een verplichte premie door zzp’ers kan worden doorberekend aan de werkgever zodat die in feite de premie betaalt, of dat de tarieven gelijk blijven zodat de zzp’er netto minder overhoudt. ‘Het is afwachten of het de concurrentie op de arbeidsmarkt vermindert, dat hangt ook af van de conjunctuur. Goed om over na te denken, maar een verplichting is iets anders. Er is ook een flinke groep zelfstandigen die zelf iets geregeld heeft en kan terugvallen op bijvoorbeeld spaargeld. In zo’n geval zou je je moeten kunnen onttrekken aan een verplichte verzekering.’ Iets meer dan de helft van de zzp’ers houdt het met eigen middelen 6 maanden of langer vol. Daarom pleit Wouters voor verplichte private verzekeringen, waarbij iedereen een premie betaalt die in de tarieven verwerkt wordt. 

De bijstand

Verzekeringsadviseur Gerrit-Jan Doorneweerd zegt dat de wet arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (waz) van de vorige eeuw iets soortgelijks was. ‘Dat liep al snel financieel volledig uit de hand. Als ondernemer neem je risico’s. Het voelt raar als je dan extern verplichtingen opgelegd krijgt. De ultieme collectieve verzekering, de AOW, geeft ook problemen. Iedereen heeft er recht op, maar veel mensen hebben er helemaal geen behoefte aan omdat ze voldoende andere voorzieningen hebben. Maar de kosten lopen enorm uit de hand en dat ga je ook zien bij een collectieve AOV, want mensen gaan er sneller gebruik van maken. Veel zzp’ers hebben een back-up en hebben die verzekeringen niet nodig, dus waarom zou je ze verplichten. Veel zelfstandigen denken wel te lichtvaardig over de last van arbeidsongeschiktheid. Stel jezelf de vraag wat er gebeurt als je ziek wordt, en wat als je ziek blijft. Denk na wat je precies wilt verzekeren, tijdelijke ziekte of een dwarslaesie en niks meer kunnen. De zelfstandige is zelf verantwoordelijk om te kijken welke verzekeringen en voorzieningen nodig zijn. Doe je dat niet, dan kan je diep in de problemen komen. Een verplichte AOV vind ik niet nodig, we hebben al een participatiewet: de bijstand. Vervelend als je daarin terecht komt, maar het is wel een basisinkomen.’

BNR Werkverkenners - 30 oktober 2018
Beluister de uitzending
Terug naar het overzicht