+31 (0) 30 602 16 17
Baas 3.0
5 december 2018

Baas 3.0

Hoe ziet de nieuwe generatie bazen eruit?
Uitzending

Millennials willen graag meer invloed, openheid en vrijheid. Uit een onderzoek van Careerwise blijkt dat 75% van de millennials op de werkvloer zegt onnodig veel energie te verliezen. Komt dat door bureaucratie, onmacht, slecht leiderschap?

Freek Peters, hoogleraar contextueel leiderschap aan de Tilburg University, denkt dat klassieke leiders moeite hebben met de nieuwe eisen. “Ze zitten in oude reflexen van leiderschap: aan het roer staan, richting en tempo aangeven. Het gaat nu veel meer om organiseren en regisseren, achter de troepen staan en anderen de kans geven het voortouw te nemen. In deze kennisintensieve economie hebben we kennis en improvisatievermogen nodig van degenen die met het probleem bezig zijn: de professionals op de werkvloer. Zij moeten de mogelijkheden krijgen om zelf problemen op te lossen. Komt het team er niet uit, dan moet de baas ingrijpen. De nieuwe leider moet sociaal zijn, maar niet soft. Praktisch en pragmatisch zijn. Een brede blik en een open mind, niet te snel oordelen over hoe het moet en wat goed of fout is, want de wereld is complexer geworden.”

Een goede baas is competent en wederkerig, vindt Arvid Buit, executive coach, gespecialiseerd in leiderschapspsychologie. “Je moet kunnen inspireren en de urgentie voelen voor verandering. Wederkerigheid moeten veel leiders nog leren. Als je niet in staat bent om een complimentje te geven, wat ben je dan voor verschrikkelijke baas? De 20 meest ineffectieve gedragingen zijn wetenschappelijk gemeten onder 11.000 ceo’s wereldwijd. Ze komen allemaal voort uit het feit dat ze niet wederkerig zijn: geen compliment geven, informatie achterhouden, continu je meerwaarde willen bewijzen, gelijk willen krijgen.”

Hard werken en je mond houden

Buit: “Mensen bouwen van kleins af aan frustratietolerantie op. Word je meer verwend en geven je ouders je te snel vertrouwen, dan ontwikkel je een gebrek aan tolerantie en heb je moeite met de minder leuke dingen. Soms moet je gewoon even hard werken en je mond houden. Ik adviseer leiders om met die mensen in gesprek te gaan. Als ze zich gehoord voelen, zullen ze de meeste frustratie laten zakken. Daarnaast zou ik jonge leiders veel eerder begeleiden. Want als je al aan de top zit, zegt iedereen wat jij wil horen en is het veel moeilijker om je gedrag bij te schaven.”

Kilian Wawoe, docent Human Resources management aan de VU Amsterdam, ziet studentenpopulaties veranderen. “Omgaan met tegenslagen en accepteren dat sommige dingen gewoon niet leuk zijn, gaat deze generatie lastiger af. Beloond worden voor wat je doet is prettig. Maar als je studeert, heeft die beloning een vertraging. Zie je het nut niet in van wat je doet, dan levert dat snel negatieve reacties op. Het zou goed zijn als millennials een lager verwachtingspatroon hebben. Werk moet leuk zijn, maar iemand moet je vertellen dat het soms niet leuk is. Leidinggeven is feedback geven en echt aandacht hebben voor je mensen. Ga eens met ze praten over wat je van ze verwacht. De wereld verandert snel, dat vereist steeds meer onderlinge aansturing.” 

Last van slecht leiderschap

De huidige generatie heeft nogal wat te klagen over hun baas: 75% heeft last van slecht leiderschap. Peters denkt dat er een correlatie is tussen leeftijd en leiderschapsstijl. “Leiders van 50-60 jaar zijn opgevoed met leidinggeven vanuit hiërarchie en vakkennis. Alles gaat zoals zij vinden dat het moet. De generatie daarna is in de jaren ‘70-‘80 opgegroeid met grote veranderingen waardoor veel oude instituties zoals Philips op hun grondvesten schudden. Die leiders vinden dat ze richting moeten geven en inspireren. De nieuwe generatie leiders, de dertigers, zijn erg aan het zoeken. Zij kregen de denkbeelden van vorige generaties mee in hun opleiding, werden gevoed met ouderwetse kennis voor een nieuwe toekomst. Hun gevoel zegt dat ze mensen meer moeten stimuleren om het zelf te doen. Onze kijk op leiderschap is dus historisch belast en oude stijlen alferen is moeilijker dan het aanleren van nieuwe.”

Buit zegt dat we voor onze verschillende rollen scripts hebben geleerd: voor crisis op het werk en hoe je tegen je kinderen de lieve vader bent. “Maar veel mensen hebben geen script voor wederkerigheid. Er zijn 4 soorten leiderschapsscripts, een pakket van primaire gedragingen. De alfawolf blinkt uit in sensitiviteit en zegt welke kant je op moet. De bestuurder blinkt uit in redelijkheid, kan verbinden en mensen een goed gevoel geven. De manager is flexibel en regelt het als er iets moet gebeuren. De inspirator is heel authentiek, niet verbonden met anderen en daardoor in staat met originele ideeën te komen. Je kunt een sterke leider zijn, maar in rustige tijden nog steeds niet aan iemand vragen hoe het gaat. Daarin kan je je ontwikkelen, want de nieuwe baas moet verschillende scripts kunnen draaien. Binnen leiderschap is gedrag belangrijker dan kennis, want alle leiders hebben een prachtige opleiding. We meten geen resultaat bij leiderschap, dat is een maatschappelijk probleem dat uiteindelijk terugbijt.”

Conclusie

Baas 3.0 moet het team z’n werk laten doen. Het is hard nodig dat leiders uit oude gewoonten komen, want hoe kennisintensiever onze maatschappij wordt, hoe harder we leiders nodig hebben die de touwtjes op de juiste momenten laten vieren.

BNR Werkverkenners - 4 december 2018
Beluister de uitzending
Terug naar het overzicht