+31 (0) 30 602 16 17
Crisis-zzp'er
26 juni 2019

Crisis-zzp'er

Nu is er werk zat, maar veel zzp'ers startten tijdens de crisis. Is er verschil in succes tussen toen en nu?
Uitzending

Bedrijven vielen om en er was geen werk te vinden. Crisis-zzp’ers begonnen na de zoveelste afwijzing voor zichzelf. Wat betekent het voor het succes van zzp’ers dat er nu, ruim tien jaar later, genoeg werk is?

Boekhouder voor eenmanszaken Rinske Jansen, schrijver van het boek Startersgids voor zzp'ers vertelt: “Rond 2008 kwamen er veel nieuwe zzp’ers, vaak uit noodzaak na ontslag. Dat kan slecht uitpakken als je van nature geen ondernemer bent en maar iets bedenkt dat je wel leuk vindt. Dat is de verkeerde insteek om zelfstandige te worden. Er komt veel meer bij kijken, zoals administratie, belastingen, pensioen, arbeidsongeschiktheid. En je moet aan klanten komen, zorgen dat je na deze klus een nieuwe hebt en voldoende omzet genereren. Deze zzp’ers gaan vaak snel terug naar loondienst als die mogelijkheid er is.

Een goudmijn

Tijdens de crisis zijn bijvoorbeeld in de bouw veel mensen zzp’er geworden omdat ze niet in loondienst werden genomen. Zo hadden ze meer vrijheid en konden ze vaker projecten vinden. Na de crisis bleek het een goudmijn, want ze worden nu overvraagd. Vaak hebben zij een partner thuis die de administratie en afspraken regelt, dan is het een goede combi. Zzp’ers die nu starten, bijvoorbeeld hooggeschoolde specialisten, maken een bewuste keuze en zijn meestal beter voorbereid. Ze weten hoeveel omzet ze moeten genereren om van te kunnen leven. 

Schouders eronder

Nancy Brewster, gespecialiseerd in arbeidsmediation, startte als zzp’er tijdens de crisis. “In 2009 was ik advocaat. Om gezondheidsredenen besloot ik uit de hectiek van de advocatuur te stappen en voor mezelf te beginnen. Eerst met een juridisch advieskantoor, maar omdat ik procederen verschrikkelijk vond ben ik inmiddels arbeidsmediator. Ik had in het begin wel een plan in mijn hoofd, maar in de praktijk is dat zo anders. Je wilt doen wat je leuk vindt, maar denkt niet aan acquisitie, marketing en sales. Dat heb ik onderschat, je moet er echt hard aan werken. Je kunt beter vooraf veel meer aan marketing en sales doen en je laten inlichten hoe social media voor je kan werken. Ik heb personeel gehad, maar die waren minder gecommitteerd dan ik. Nu werk ik met andere zzp’ers samen, die hebben dezelfde mindset: schouders eronder en gaan.

Verdubbeling van zzp’ers

Econoom bij de Rabobank Leontine Treur zegt dat er sinds de crisis veel zzp’ers bijgekomen zijn. De statistieken starten in 2003 en sindsdien zie je een gestaag stijgende lijn: van 630.000 naar 1.1 miljoen zzp’ers nu. “Dat is bijna een verdubbeling. En dan tel ik alleen de mensen die hun belangrijkste inkomen eruit halen en niet de mensen die het als bijbaantje doen. Na 3 tot 5 jaar is 2/3 nog steeds zzp’er en er zijn er maar weinig die na een paar jaar personeel aannemen: ongeveer 6%. Een paar jaar geleden was er minder werk. Werknemers hebben een vast contract met een vast aantal uren, voor hen is het alles of niets. Er zijn veel werknemers als het goed gaat met de economie en minder als het slecht gaat, die lijn loopt mee met de bbp-groei. Bij zzp’ers laat de grafiek geen effect van de economie zien, zij passen hun aantal uren of tarieven aan en leveren misschien 10% in op hun inkomen.”

Hoe goed gaat het met de zzp’er

Andere onderzoeken laten zien dat het gemiddelde inkomen van de zzp’er niet veel verschilt van dat van de werknemer. Het inkomen van zzp’ers zit aan de onderkant van de arbeidsmarkt of juist aan de bovenkant, dus het gemiddelde zegt niet veel. De mediaan ligt ver beneden modaal: in 2017 verdiende een zzp’er bruto € 26.000 per jaar, dat is ongeveer € 10.000 onder de mediaan van de werknemer. Maar netto houdt een zzp’er meer over en dan is het meestal niet zo slecht.

Bedrijven vielen om en er was geen werk te vinden. Crisis-zzp’ers begonnen na de zoveelste afwijzing voor zichzelf. Wat betekent het voor het succes van zzp’ers dat er nu, ruim tien jaar later, genoeg werk is?

Boekhouder voor eenmanszaken Rinske Jansen, schrijver van het boek Startersgids voor zzp'ers vertelt: “Rond 2008 kwamen er veel nieuwe zzp’ers, vaak uit noodzaak na ontslag. Dat kan slecht uitpakken als je van nature geen ondernemer bent en maar iets bedenkt dat je wel leuk vindt. Dat is de verkeerde insteek om zelfstandige te worden. Er komt veel meer bij kijken, zoals administratie, belastingen, pensioen, arbeidsongeschiktheid. En je moet aan klanten komen, zorgen dat je na deze klus een nieuwe hebt en voldoende omzet genereren. Deze zzp’ers gaan vaak snel terug naar loondienst als die mogelijkheid er is.

Een goudmijn

Tijdens de crisis zijn bijvoorbeeld in de bouw veel mensen zzp’er geworden omdat ze niet in loondienst werden genomen. Zo hadden ze meer vrijheid en konden ze vaker projecten vinden. Na de crisis bleek het een goudmijn, want ze worden nu overvraagd. Vaak hebben zij een partner thuis die de administratie en afspraken regelt, dan is het een goede combi. Zzp’ers die nu starten, bijvoorbeeld hooggeschoolde specialisten, maken een bewuste keuze en zijn meestal beter voorbereid. Ze weten hoeveel omzet ze moeten genereren om van te kunnen leven. 

Schouders eronder

Nancy Brewster, gespecialiseerd in arbeidsmediation, startte als zzp’er tijdens de crisis. “In 2009 was ik advocaat. Om gezondheidsredenen besloot ik uit de hectiek van de advocatuur te stappen en voor mezelf te beginnen. Eerst met een juridisch advieskantoor, maar omdat ik procederen verschrikkelijk vond ben ik inmiddels arbeidsmediator. Ik had in het begin wel een plan in mijn hoofd, maar in de praktijk is dat zo anders. Je wilt doen wat je leuk vindt, maar denkt niet aan acquisitie, marketing en sales. Dat heb ik onderschat, je moet er echt hard aan werken. Je kunt beter vooraf veel meer aan marketing en sales doen en je laten inlichten hoe social media voor je kan werken. Ik heb personeel gehad, maar die waren minder gecommitteerd dan ik. Nu werk ik met andere zzp’ers samen, die hebben dezelfde mindset: schouders eronder en gaan.

Verdubbeling van zzp’ers

Econoom bij de Rabobank Leontine Treur zegt dat er sinds de crisis veel zzp’ers bijgekomen zijn. De statistieken starten in 2003 en sindsdien zie je een gestaag stijgende lijn: van 630.000 naar 1.1 miljoen zzp’ers nu. “Dat is bijna een verdubbeling. En dan tel ik alleen de mensen die hun belangrijkste inkomen eruit halen en niet de mensen die het als bijbaantje doen. Na 3 tot 5 jaar is 2/3 nog steeds zzp’er en er zijn er maar weinig die na een paar jaar personeel aannemen: ongeveer 6%. Een paar jaar geleden was er minder werk. Werknemers hebben een vast contract met een vast aantal uren, voor hen is het alles of niets. Er zijn veel werknemers als het goed gaat met de economie en minder als het slecht gaat, die lijn loopt mee met de bbp-groei. Bij zzp’ers laat de grafiek geen effect van de economie zien, zij passen hun aantal uren of tarieven aan en leveren misschien 10% in op hun inkomen.”

Hoe goed gaat het met de zzp’er

Andere onderzoeken laten zien dat het gemiddelde inkomen van de zzp’er niet veel verschilt van dat van de werknemer. Het inkomen van zzp’ers zit aan de onderkant van de arbeidsmarkt of juist aan de bovenkant, dus het gemiddelde zegt niet veel. De mediaan ligt ver beneden modaal: in 2017 verdiende een zzp’er bruto € 26.000 per jaar, dat is ongeveer € 10.000 onder de mediaan van de werknemer. Maar netto houdt een zzp’er meer over en dan is het meestal niet zo slecht.

BNR Werkverkenners - 25 juni 2019
Beluister de uitzending
Terug naar het overzicht