+31 (0) 30 602 16 17
De hybride docent
17 april 2019

De hybride docent

Is een baan in het bedrijfsleven te combineren met een paar dagen per week voor de klas?
Uitzending

Een op de vijf werkenden zou het interessant vinden om voor de klas te staan. Dat is goed nieuws, want er is een lerarentekort. Je kunt een carrièreswitch maken en zijinstromer worden, of als hybride docent twee banen combineren.

Marius Bilkes van hybridedocent.nl wilde als docent meer afwisseling. “In het onderwijs zijn de carrièremogelijkheden beperkt en is er veel uitstroom. Een stap naar buiten vinden 2 op de 3 docenten in het voortgezet onderwijs heel interessant. Zij kunnen gedeeltelijk voor het onderwijs behouden blijven door ook elders te gaan werken met als bijkomend voordeel dat de praktijk dichter bij de school komt. Voor 1 op de 5 hogeropgeleiden zou het interessant zijn om onderwijs met het huidige werk te combineren. Als je deze onderzoeksresultaten doorrekent, hebben 400-500.000 mensen interesse.”

Maatwerk is belangrijk

De hybride docent zoals Marius die bedacht, combineert twee banen, geeft meer dan 4 uur per week les en heeft een bevoegdheid nodig, want anders heet het een gastles. “Scholen hebben het meest aan structureel anderhalf tot twee dagen. Informeren en oriënteren is heel belangrijk. Op de opleiding loop je stage, maar dat moet voor de nieuwe doelgroep nog georganiseerd worden. Maatwerk in opleidingen is heel belangrijk: wat heeft een professional nog nodig om bevoegd te worden? Dat hoeft niet altijd een 4-jarige opleiding te zijn, want iemand heeft al een opleiding gevolgd en een carrière en ervaring op een vakgebied. Je zou eerst moeten bepalen of iemand geschikt is en daarna een maatwerkopleiding kunnen aanbieden en goede begeleiding vanuit de school. Alle partijen moeten daarin stappen zetten: het ministerie, de lerarenopleiding en de scholen. Een leraar die van de reguliere opleiding komt is ook niet perfect, die moet zich nog ontwikkelen.”

Techneut met ervaring

Als gastdocent kan je op het mbo 160 uur per jaar lesgeven zonder bevoegdheid. Daar maakt Hoppenbrouwers Techniek gebruik van. Coördinator leerlingen Eric van Gestelgeeft regelmatig gastlessen op het mbo en probeert personeelsleden aan te sporen om voor de klas te gaan staan. “Het onderwijs heeft ons nodig voor het geven van praktijklessen, maar ook theorie als een specialisme wordt behandeld. Wij kunnen de techniek op eenvoudige wijze aan de student uitleggen. Ik verbaas me over de grote drempel waar collega’s overheen moeten. Wat je vertelt op de werkvloer aan collega’s of klanten, kan je als techneut met ervaring ook aan leerlingen uitleggen. Je hoeft daarvoor echt geen vakdocent te zijn.”

Oriëntatietraject

De Fontys Hogeschool richt zich op deze groep: naast de 4-jarige lerarenopleiding willen ze gast- en hybride docenten faciliteren. Programmamanager flexibilisering lerarenopleidingen Yvonne Gielenweet dat veel geïnteresseerden opzien tegen een opleiding van 4 jaar. “We bekijken hoe een hybride docent het beste opgeleid kan worden. Mensen uit het bedrijfsleven die iets willen doen in het onderwijs, helpen we een keuze te maken met korte trajecten van 3 dagen of een langer traject van een jaar. Zo delen we de opleiding op in kleinere stukken. In de tussentijd kan je als gastdocent aan de slag. Ook daarin bieden we begeleiding, want een vakexpert kan de vertaling voor leerlingen niet vanzelf maken. Ze leren pedagogische en didactische vaardigheden, zoals de opbouw van een instructie voor een diverse groep. Na een oriëntatietraject van een jaar beslis je of je structureel het beroepsonderwijs in wilt en de rest van de opleiding gaat volgen.”

Twee ballen in de lucht

Wat helpt om de hybride docent tot een succes te maken, is de constructie: hoeveel uren besteed je aan welke baan. De flexibiliteit en waardering van beide organisaties zijn belangrijk en je collega’s en leidinggevenden moeten op de hoogte zijn. De combinatie vergt skills zoals goed plannen en sociale vaardigheid, je moet tenslotte twee ballen in de lucht houden. Door ook in het onderwijs te werken, voel je je nuttiger. Of je baan in het onderwijs blijft leuker omdat je ook in het bedrijfsleven een uitdaging hebt. Maar soms schuurt het, merkt Yvonne. “Door de combinatie van twee werelden is het voor de hybride docent lastig om balans te vinden. Vanuit het beroepsonderwijs moet inroostering goed georganiseerd worden als iemand niet 5 dagen in de week beschikbaar is. De tekorten zijn zo groot, dat er gekeken moet worden naar andere organisatiestructuren, manieren van opleiden en vacatures van 1 tot 5 dagen in plaats van alleen fulltime. Dat biedt meer perspectief.”

Kortom

  • Denk goed na hoeveel tijd je aan de voorbereiding op de tweede carrière kunt besteden.
  • Overweeg het als een manier om vrolijk en gezond je pensioen te halen.
  • Werk je in het bedrijfsleven? Oriënteer je door gastlessen te geven.
  • Werk je in het onderwijs? Nodig gastdocenten uit, wie weet worden ze ooit je collega.
  • Werk je bij de lerarenopleiding of het ministerie van onderwijs? Denk na over flexibiliteit van de opleiding.
BNR Werkverkenners - 16 april 2019
Beluister de uitzending
Terug naar het overzicht