+31 (0) 30 602 16 17
Het algoritme als baas
3 oktober 2018

Het algoritme als baas

Een app bepaalt je volgende klus
Uitzending

Je maaltijd laten bezorgen door Deliveroo, in een Uber stappen en een schoonmaker via Helpling: on demand bedrijven zijn van deze tijd. Maar hoe is het om voor zo’n deelplatform te werken?

In Nederland werken naar schatting een kleine 10.000 mensen via een van de drie bekende platforms. Hun werk is opgedeeld in kleine klusjes. Rens Lieman, journalist en schrijver van het boek Uber voor alles, noemt dat de gig-economy. ‘Je verdient je inkomen door klusjes bij elkaar te sprokkelen. Zelf heb ik voor mijn boek gewerkt bij Uber Eats, Deliveroo en Helpling. Interessant om te zien hoe de hele vloot van bezorgers en chauffeurs wordt gestuurd zonder dat dat mag. Want ze zijn zelfstandig, dus je mag ze niet vertellen wanneer en hoe ze hun werk moeten doen. De app is je baas die je vertelt waar je naartoe moet en bepaalt soms hoeveel je verdient: als er meer vraag is, gaat de prijs omhoog. En er zit een ratingsysteem in dat de kwaliteit bewaakt.’

Onveilig gevoel

Hanneke Bennaars, universitair docent arbeidsrecht aan de Universiteit Leiden, zegt dat een algoritme volgens de wet je baas niet kan zijn. ‘Je moet je afvragen of de huidige regelgeving daarop past. Word je uitgesloten, dan kan je teamleider op cursus gestuurd worden. Een algoritme kan niet denken, maar je wel een onveilig gevoel geven. De uitkomst van een groot EU-onderzoek onder internetwerkers was, dat mensen die weinig werken het als een veilige werkervaring beleven. Zodra ze meer dan 50% van hun werktijd via een platform werkten, voelde het onveiliger.’ 

Als een spelletje

Lieman denkt dat werken voor een deelplatform stress kan opleveren als je inkomstendoel niet overeenkomt met het aantal ritten dat je krijgt. ‘Soms kleurt een wijk rood op de app maar geldt als je daar aankomt toch het normale tarief. Medewerkers kunnen ook in een lagere kwaliteitsgroep worden ingedeeld zonder te weten waarom. De app kan keihard met je afrekenen als je dingen niet goed doet. Een app die je overal heen stuurt en ratings verzamelt voelt als een spelletje, maar het gaat wel om je inkomen. En als je onder een bepaalde rating komt, heb je wel een probleem.’

Drie zure verhalen

Bennaars: ‘De verdeling van het werk is gekoppeld aan de mogelijkheid om inkomsten te behalen, dat levert stress op. Of als je tijdelijke persoonlijke omstandigheden niet kunt uitleggen, maar het algoritme je daardoor minder werk toebedeelt. Via een platform bouw je ook geen band op met degene die beslist over je volgende klus, want dat is het algoritme en dus niet de klant. Daarnaast wordt, ook in breder verband, veel waarde gehecht aan ratings. Drie zure verhalen en het wordt erg lastig.’ 

In het algoritme krijg je geen inzicht, dat is concurrentiegevoelige informatie. Willen we dat de platformen een belangrijke rol in onze samenleving spelen, dan moeten we het algoritme kunnen controleren. Bennaars denkt dat werk in kleine stukjes een efficiënte manier is om vraag en aanbod bij elkaar te krijgen, maar een weinig duurzame arbeidsmarkt biedt. ‘Als je zo je inkomen bij elkaar zoekt, moet je dat 50 jaar vol kunnen houden. Daar zou de huidige arbeidswetgeving op aangepast moeten worden. Nu wordt gekeken naar de contractvorm om aanspraak te maken op scholing en arbeidsongeschiktheid. Er zou uitgegaan moeten worden van de aard van het werk, of die beschermenswaardig is.’

Seminar over algoritmen

Dat algoritmen een onderdeel zijn geworden van het dagelijks leven, daar komen we niet meer onderuit. Algoritmen gaan ook in ons werk een steeds belangrijkere rol spelen. Hoe bereid je je daarop voor? Wat gaan de businessmodellen van overmorgen worden? Het antwoord op deze vragen krijg je op 22 november tijdens het seminar ‘Algoritmen als drivers of change’, dat wordt georganiseerd door Managementboek, Brainnet, Myflex, Flexbrain en Infraflex. Kijk voor meer informatie over het programma van de dag, de sprekers en hoe je moet aanmelden op freelanceinspiratiesessies.nl.

BNR Werkverkenners - 2 oktober 2018
Beluister de uitzending
Terug naar het overzicht