+31 (0) 30 602 16 17
Het eiland ICT
30 januari 2019

Het eiland ICT

Hoe overbruggen we de kloof naar het eiland ICT?
Uitzending

Aan ICT-projecten worden jaarlijks miljoenen euro’s uitgegeven, maar de success rate is bedroevend laag. Marktonderzoeksbureau Standish Group International onderzoekt sinds de jaren ’80 wereldwijd de resultaten van ICT-projecten: slechts 7 procent is een succes en vooral grote projecten gaan vaak mis. Het falen wordt voor 60% toegeschreven aan problemen in de organisatie en communicatie.

Zit ICT op een eiland? Alfred van Wageningen, algemeen directeur van IT-bedrijf Conspect, denkt van wel. “Wij helpen onze klanten bij verandertrajecten en andere grote projecten. Mensen op strategisch niveau weten meestal niet hoe de techniek werkt, maar willen een probleem opgelost hebben. Aan de business-kant denkt men vooral in standaardoplossingen en snel handelen. Op ICT-afdelingen wordt in technische termen, beheer en integratie gedacht. Dat bijt. Het gapende gat dichten begint met communicatie: praat over de verschillen en het belang van integreren en beheersen. IT moet een onderdeel van het geheel zijn. Zorg dat je daar iemand hebt die met een beslisser in de business afspraken kan maken en andersom. Bepaal prioriteiten en zorg dat je elkaars wensen begrijpt. Je kunt alles stapje voor stapje doen, maar als de business producten probeert te verkopen die allang door concurrenten op de markt zijn gebracht, gaat je bedrijf op de fles.”

Collega’s leren kennen

Paulien Geers, zelfstandig organisatieadviseur, zag ICT bij een vorige werkgever als een vrijgevochten club in een aparte kantoorruimte. “Zo werd letterlijk afstand gecreëerd. Een recente opdracht was meer contact te krijgen binnen een ICT-afdeling. In het begin was er veel weerstand tegen het programma waarin ze veel met elkaar moesten praten en vaardigheidsoefeningen doen door bijvoorbeeld de confrontatie aan te gaan. Door dat in een veilige omgeving te doen, werd het door de meesten toch als leuk ervaren. Elke 6 weken zag ik ze, en na een tijdje hadden ze hele andere gesprekken. Ze leerden hun collega’s op een andere manier kennen en kregen meer oog voor elkaar, maar bleven wel heel doelgericht werken.”

Mensen motiveren is onzin

Elke 2 jaar houdt Jaap van Muijen, hoogleraar psychologie aan de Nyenrode Business Universiteit, onder 100.000 mensen het nationale salarisonderzoek. “We onderzochten het motivationele patroon en het persoonlijkheidspatroon. Daar vind je iets bijzonders bij de motieven van ICT’ers. Extrinsieke motivatie is laten zien dat je beter bent dan een ander en daar een beloning voor willen. Daartegenover staat intrinsieke motivatie: je hebt geleerd om het maximale uit jezelf te halen. Dat zien we sterk terug bij ICT’ers. Nog een duidelijk ICT-motief is zelf willen beslissen én verantwoordelijk zijn voor wat je doet. Dat zijn twee motieven die elkaar versterken. Dat schetst het beeld van de bedenker van een nieuw systeem achter zijn computer, zonder overleg met anderen. Maar omdat een motief van binnenuit komt, is het onzin dat je mensen kunt motiveren. Je kunt ze wel inspireren en een manier bedenken om te communiceren.”

Moeilijke samenwerking

Genetisch bepaalde persoonlijkheidskenmerken als emotionaliteit (inlevingsvermogen) en altruïsme of verdraagzaamheid (inschikkelijk, vergevingsgezind, vertrouwen) laten een lage score zien bij de ICT-groep. “De meeste ICT’ers zijn heel rationeel van aard en hebben weinig empatisch vermogen en aanpassingsbereidheid. Dat bemoeilijkt de samenwerking”, zegt Jaap. “Persoonlijkheidskenmerken kan je niet veranderen, dus creëer de condities om samen te werken zonder voorbij te gaan aan de persoonlijkheid en motieven van deze groep. Vertellen wat ze moeten doen werkt averechts. Laat ze zelf nadenken met wie ze kunnen overleggen om het beste eruit te halen. Dat werkt alleen als de gesprekspartner dezelfde ‘taal’ spreekt en een brug kan slaan tussen de maker en de gebruiker. In de agile-omgeving heet dat een product owner.”

Toch een eiland

“Mensen met een bèta-achtergrond zoals ICT’ers werken meestal liever in een afgesloten kamer dan in open kantoorruimtes met veel lawaai. Wie prikkelgevoelig is, werkt niet prettig in een open ruimte. Misschien is het helemaal niet erg als ICT toch een eiland blijft. Het wordt erg als daardoor het project mislukt. De overheid vernietigt veel kapitaal met ICT-projecten. Ligt dat aan de ICT-mensen, aan de gebruikers of aan het feit dat er geen product owners zijn? Persoonlijkheidskenmerken verander je niet, dus kijk hoe je ICT’ers optimaal kunt inzetten.”

BNR Werkverkenners - 29 januari 2019
Beluister de uitzending
Terug naar het overzicht