+31 (0) 30 602 16 17
Is het einde van de manager nabij?
15 december 2017

Is het einde van de manager nabij?

We hebben geen managers meer nodig, teams kunnen best zichzelf sturen.
Uitzending

Zelfsturende teams, een term die je steeds vaker voorbij hoort komen. Managers zouden niet meer nodig zijn, medewerkers kunnen best zichzelf sturen. Klopt het wel dat wij geen managers nodig hebben? En wat zijn dat precies, zelfsturende teams?

Rens de Jong zocht het uit in de uitzending van BNR Werkverkenners. Hij werd in zijn zoektocht geholpen door Jan Tjerk Boonstra van Human Capital Group, Guido Heezen van Effectory en Allard Droste van Aldowa en schrijver van Semco in de polder.

Volgens Guido maakt management medewerkers passief. “De klassieke manager houdt vooral mensen in de gaten, dat maakt mensen lui en makkelijk.” En dat is precies waar het fout gaat, vind Jan Tjerk. “De motivatie achter het in de gaten houden is compleet verkeerd, namelijk vanuit wantrouwen. De manager moet meer empoweren, zoals dat sjiek heet. Eigenlijk houdt het in dat je als manager je team moet ondersteunen zodat zij hun werk goed doen. Iemand die steun en kaders nodig heeft, moet je dat bieden en iemand die meer baat heeft bij vrijheid en zelfstandigheid moet je loslaten.”

Coachen vanaf de zijlijn

Bij Effectory werken 160 mensen. “Wij hebben geen managers, in plaats daarvan werkt iedereen in teams. Onderling bepalen zij de rolverdeling en bespreken ze wat er goed gaat en wat niet goed gaat.” Zegt Guido. Volgens hem werkt het veel beter als mensen elkaar aanspreken en dat zij hun toegevoegde waarde in de organisatie kennen dan dat zij van bovenaf in de gaten gehouden worden. Ook Allard werkt binnen Aldowa op deze manier. “Zelfsturing werkt binnen onze organisatie omdat wij gezamenlijk dezelfde richting op gaan. Wij noemen dat onze gedeelde droom. Deze droom beschrijft onze doelen voor 2020 en dat zorgt voor structuur. Elke dag komen we 10 minuten bij elkaar om het wel en wee van de dag te bespreken. Iedereen weet feilloos wat er speelt en wat er moet gebeuren. Ook ben ik van mening dat de controle nu veel krachtiger is. In het klassieke voorbeeld controleert één manager alles van bovenaf. Nu controleert iedereen elkaar. Dat betekent dat de controle door 50 man plaatsvindt in plaats van door één, en dat werkt veel beter.” De manager moet meer optreden als coach en een coach staat langs de zijlijn. “Het is net als bij een voetbalwedstrijd.” Zegt Jan Tjerk. “De coach let op een afstand – vanaf de zijlijn – op zijn mensen en geeft ieder individu binnen het voetbalteam andere coaching. De keeper krijgt keeperstraining en de verdediger moet op andere dingen letten dan de spits. Zo werkt het ook in het bedrijfsleven.”

Betekent dit het einde van de manager?

De roep naar het einde van de manager is genuanceerd, vindt Jan Tjerk. Er valt veel meer uit teams te halen, maar dat zegt niet dat alle managers meteen de deur uit moeten. De rol van de traditionele manager, waarbij alles van bovenaf wordt geregeld, moet veranderen naar de rol van coach. Ook Allard is groot fan van eigen verantwoordelijkheid, maar zegt niet meteen dat alle managers de deur uit moeten. Binnen het bedrijf zitten veel natuurlijke leiders, die pakken uit zichzelf de leiding. Dat zal je altijd nodig hebben. Daarnaast zien mensen zelfsturing als een hele grote stap, maar dat hoeft het niet te zijn. Jan Tjerk: “Je kan al beginnen door als manager kleine taken over te laten aan je team. Zoals het onderling regelen van vakantiedagen, wie er hoe laat naar huis gaat of wie de vergadering voorbereidt.”

BNR Werkverkenners - 12 december 2017
Beluister de uitzending
Terug naar het overzicht