+31 (0) 30 602 16 17
Leidinggeven aan vrijwilligers
1 mei 2019

Leidinggeven aan vrijwilligers

Het aansturen van onbetaalde krachten is nét even wat anders.
Uitzending

Half Nederland doet vrijwilligerswerk, gemiddeld vier uur per week. Hoe stuur je mensen aan die onbetaald werk voor je doen?

Hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam Lucas Meijs heeft zich verdiept in vrijwilligerswerk. “Mensen geven uit pure passie hun tijd dus die moet je niet verknallen. Je hoeft niet te zorgen dat iemand aan het werk gaat, want daar komt hij of zij voor. Lastiger is om te zorgen dat diegene zich houdt aan wat jij belangrijk vindt, want een van de beloningscomponenten van vrijwilligers is autonomie.”

Er zijn drie typen vrijwilligersorganisaties:

  1. Een organisatie met klanten die professioneel geholpen willen worden, zoals een museum of ziekenhuis. Vrijwilligers vinden dat ze hun werk goed moeten doen voor de klant.
  2. Mutual support: organisaties waar mensen samen iets doen, zoals sporten of munten verzamelen. Je bent gelijkwaardig en hebt geen klanten. 
  3. Een politieke actieclub, die bestaat uit een harde kern en heel veel volgers. Je staat samen achter een ideaal, maar controle houden over wat mensen zeggen is lastig.

Geld is geen motivatie

Jeroen Blokland is vrijwilligerscoördinator bij de Utrechtse zorginstelling AxionContinu en directeur van stichting Buurtmobiel. “Leidinggeven aan vrijwilligers is heel anders, want geld is geen motivatie. Mensen zetten zich voor jou in en vragen wel wat terug. Geen geld, maar wel aandacht. Betaalde krachten zijn makkelijker aan te spreken op hun taak, maar vrijwilligerswerk is ook niet vrijblijvend. Buurtmobiel zit in Overvecht en werkt met een grote groep vrijwilligers met een heel diverse achtergrond en opleiding. Mensen met psychische klachten, financiële problemen, voormalig daklozen. Maar ook mensen die een werkzaam leven achter de rug hebben, hoogopgeleiden en werkenden. Dat geeft een bijzondere dynamiek.”

Op je stoel zitten

“Tegen mensen met een achterstand moet ik heel direct zijn over wat ik van ze verwacht, dat zet ze in hun kracht. Dan zie je ze groeien en soms zelfs doorstromen naar een betaalde baan. Valkuil is dat het te hoog gegrepen is, dan vallen ze af en waar blijven ze dan. Hoogopgeleide gepensioneerden willen soms bijna op je stoel gaan zitten terwijl de bedoeling is dat ze klanten rijden. Natuurlijk maken we gebruik van iemands competenties, maar je moet wel een grens aangeven en dat is wel eens lastig. De vreugde van het contact met klanten en ze de mogelijkheid geven om ergens naartoe te kunnen, is de kick voor de vrijwilligers.”

Geen zin in

Wat motiveert al die mensen om vrijwilligerswerk te doen en hoe speel je daar als leidinggevende op in? Meijs zegt dat mensen in een dienstverlenende club waar ze erg graag bij willen horen, zoals Rotterdam Blijdorp of een hospice, heel goed luisteren. Zolang je maar geen dingen vraagt waar ze geen zin in hebben, is leidinggeven dan goed te doen. In mutual support draaien teams vaak heel goed. Geef mensen vertrouwen en ruimte, dan doen ze wat er moet gebeuren. Bij al deze verenigingen is geen tekort aan vrijwilligers, maar wel aan bestuurders. Dat komt doordat een bestuursfunctie meestal groter is dan 4 uur per week en minder flexibel in te vullen. Stukken delegeren zou helpen.”

Taken delegeren

Voorzitter van Tennisvereniging Badhoevedorp André Dippell zegt dat de hoeveelheid werk wisselt. “Er zijn piekmomenten, zoals richting de algemene ledenvergadering en rond speciale projecten waarin meer tijd gaat zitten. Als het seizoen loopt, zit het bestuur eens per maand bij elkaar en komen er tussentijds wat zaken voorbij. Over het hele jaar besteed ik er gemiddeld 4 uur per week aan. De voorzitter en vicevoorzitter delegeren veel taken en de bestuursleden delegeren weer veel aan diverse commissies.”

Kortom

  • Als leidinggevende doe je er goed aan in te spelen op de motivatie van vrijwilligers
  • Laat vrijwilligers geen dingen doen waar ze geen zin in hebben
  • Als vrijwillige leidinggevende is het verstandig om taken zoveel mogelijk te verdelen
BNR Werkverkenners - 30 april 2019
Beluister de uitzending
Terug naar het overzicht