+31 (0) 30 602 16 17
Moet iedereen proactief zijn op de werkvloer?
31 januari 2018

Moet iedereen proactief zijn op de werkvloer?

Kies een mix van goede en slechte emoties
Uitzending

Sla de vacatures er maar op na: iedereen is op zoek naar proactieve medewerkers. Handig als ze uit zichzelf met oplossingen komen en niet afwachten tot een ander iets verzint. Maar is het handig als een team vol zit met proactieve oplossingsgerichte types? Rens de Jong zoekt het uit.

'De meeste mensen snappen het concept 'actief' wel, maar de 'pro'-kant is ingewikkeld', zegt psychologe Inge Wolsink, gepromoveerd op proactief gedrag aan de UvA. 'Dat gaat over initiatief nemen tot verandering in de toekomst en dat is supercomplex. Er is nog niet veel onderzoek gedaan naar wat proactief gedrag beïnvloedt. Ik heb onderzocht of proactief gedrag bewust is en of dit gevoelens beïnvloedt. Ik heb mensen in een team laten samenwerken en gekeken of ze initiatief namen om de leidinggevende te overtuigen. Mensen die in een negatieve stemming werden gebracht door muziek en nare foto's, werden proactiever en voelden zich dan door dat gedrag positiever. Maar om mensen mee te krijgen in een bedrijf, kan je ze niet steeds een rotgevoel geven waardoor ze proactief worden, want als er alleen maar crisis is raken mensen burned-out. Is alles alleen maar positief, dan wordt de noodzaak om te veranderen niet gevoeld. Het gaat om een mix van goede en slechte emoties.'

Jos Akkermans, hoofddocent in Duurzame Loopbanen en Organisatiegedrag aan de VU: 'Proactief gedrag is zelfgeïnitieerd. Medewerkers zijn vaak bang dat ze dan alles zelf moeten oplossen, maar dat is niet wat ermee bedoeld wordt. Het kan betekenen dat je meer autonomie in je werk moet creëren door creatieve oplossingen te bedenken. Bijvoorbeeld job crafting, dat is proactief gedrag waarbij je kleine aanpassingen in je werk maakt om het beter bij je te laten passen. Daar zit niet elke manager op te wachten. Je wilt mensen op hun kracht inzetten, maar dat zal op teamniveau gemanaged moeten worden. Ben je als team nog goed bezig of is het ieder voor zich. Als iedereen alleen maar doet waar hij goed in is, vallen er ergens gaten. Proactiviteit is een hype, maar er is niet altijd ruimte voor omdat er behoefte is aan controle. Het vereist een andere vorm van managen. Proactiviteit komt in allerlei soorten werk voor. Denk aan de steward van een airline die de veiligheidsinstructies rapt. Een mooi voorbeeld waar proactiviteit je werk leuker maakt en de klanttevredenheid verhoogt.'

Conclusies:

  • Proactiviteit wordt bevorderd door een negatieve stemming
  • Als je proactieve medewerkers wilt, moet je een mix vinden van goede en slechte emoties
  • Als alle medewerkers proactief zijn en alleen eigen initiatieven uitvoeren, wordt het een zootje
  • Proactief zijn kan iedereen, maar het gaat de een makkelijker af dan de ander
  • Job crafting, het aanpassen van je baan, kan op elk niveau
BNR Werkverkenners - 31 januari 2018
Beluister de uitzending
Terug naar het overzicht