+31 (0) 30 602 16 17
Verplicht gezond
22 mei 2019

Verplicht gezond

Jouw baas heeft alle belang bij gezonde medewerkers, maar moet een werkgever zich opstellen als je moeder?
Uitzending

Gezond eten, voldoende bewegen, niet roken of teveel drinken. De werkgever heeft belang bij fitte medewerkers, maar heeft beperkt invloed op leefgewoontes. Hoe moet een werkgever daarmee omgaan?

Docent ethiek voor gezondheidsopleidingen aan de Hogeschool Rotterdam Ad Beckering stuurde de Hogeschool een boze brief over het ‘propagandamateriaal’ van de antirooklobby en vindt dat de Hogeschool zich opstelt als zijn moeder. “Mensen moeten de vrijheid hebben om keuzes te maken, ook onverstandige. Iedere vorm van preventieve gezondheidszorg is ongevraagd. Ik snap dat de overheid en zorgverzekeraars dit doen, maar mijn werkgever? Die kan niet verbieden dat mensen rond de Hogeschool roken. Natuurlijk is het asociaal en ongezond, maar ik vind het niet proportioneel dat men rookhokken en asbakken weghaalt en hele straten wil afsluiten voor rokers.” Bestuurder van de Hogeschool Wijnand van de Brink reageert: “Ons rookbeleid is een reactie op veel klachten van medewerkers die door een haag van rook naar de werkplek moesten. Wij vinden dat medewerkers geen overlast mogen ondervinden van mensen die roken in hun omgeving.”

Skiverbod

De werkgever betaalt je om je werk te doen en uit cijfers weten we dat rokers vaker en langer ziek zijn. Door ongezond gedrag kan je je werk minder goed doen, maar de werkgever kan jou niet verbieden om bijvoorbeeld te roken. Beckering voegt toe dat rokers ook minder productief zijn omdat ze vaker een rookpauze nemen, maar vindt dat er net zo goed maatregelen genomen zouden kunnen worden tegen mensen die gaan skiën en terugkomen met blessures. “Dat zijn ook effecten van leefstijl op productiviteit. Maatregelen moeten effectief zijn. Een cursus stoppen met roken is ook een mogelijkheid.” 

Dronken op kantoor

Hoever kun je gaan met beleid zonder dat medewerkers met de hakken in het zand gaan? Hoogleraar vitaliteitsmanagement aan de Open Universiteit Tinka van Vuuren denkt dat een werknemer de plicht heeft om werk goed te doen en daarvoor is nodig dat je gezond bent. “Maar er zijn ook mensen die niet gezond zijn en toch hun werk goed doen. De werkgever heeft de plicht tot gezonde arbeidsomstandigheden volgens de Arbowet en kan de werknemer verleiden om gezond te blijven. Verder heeft de werkgever er weinig over te zeggen, tenzij een werknemer te ver gaat en bijvoorbeeld dronken op kantoor komt.”

Twee jaar doorbetalen

Als een werknemer ziek wordt, ligt het risico volledig bij de werkgever die tot 2 jaar moet doorbetalen. Tinka van Vuuren vindt dat een disbalans. “Tijdens lezingen hoor ik van de meerderheid van de werknemers dat de werkgever zich best mag bemoeien met hun gezondheid omdat die het salaris moet doorbetalen bij ziekte. Verboden moeten proportioneel zijn en leiden tot weerstand, dus als het anders kan is dat beter. Het rookverbod op de werkplek heeft er wel voor gezorgd dat minder mensen roken.”

In samenhang

John Behrens, adviseur zorg & bedrijfszorg bij CZ, praat veel met werkgevers over vitaliteitsbeleid. “Ze besteden aandacht aan een gezonde leefstijl en willen medewerkers daarmee aan de slag te laten gaan. Vaak worden alle thema’s in samenhang behandeld: meer bewegen, stoppen met roken, matig alcohol, gezonde voeding en meer ontspanning. Met een aantal grote scholen boden we medewerkers leefstijl coaching, besteedden aandacht aan gezonde voeding en stoppen met roken door training. Leidinggevenden werden getraind in het herkennen van werkstress en hoe ze daarover het gesprek kunnen aangaan.” Behrens ziet werkgevers voorzichtig initiatieven nemen, vaak nog in de reactieve benadering. Pas als een medewerker uitvalt, wordt gekeken hoe die weer inzetbaar kan worden. “Ik geloof in de dialoog tussen werkgever en werknemer over gezonde leefstijl, want gezondheid is van belang om je werk op een goede manier uit te voeren.”

Kortom

  • Veel werknemers staan open voor gezondheid op het werk
  • Dwingen is effectief, maar kan voor ontevreden mensen zorgen
  • Zet niet alleen in op bewegen terwijl er vette kroketten in de kantine liggen
BNR Werkverkenners - 21 mei 2019
Beluister de uitzending
Terug naar het overzicht