+31 (0) 30 602 16 17
Waarom vinden we werk zo belangrijk?

Waarom vinden we werk zo belangrijk?

En in hoeverre bepaalt werk onze identiteit? - 9 mei 2018

Paul de Beer, hoogleraar arbeidsverhoudingen aan de UvA, deed onderzoek naar de waarde van werk. ‘In het algemeen hechten Nederlanders veel waarde aan werk. We zijn een nijverig volk, vergelijkbaar met Scandinaviërs. In Angelsaksische landen is het arbeidsethos nóg sterker. Maar als je vraagt wat het belangrijkst is in het leven, staat werk bij ons niet bovenaan, maar gezin, gezondheid en vrije tijd. De verschillen in opvatting tussen de leeftijdsgroepen worden steeds kleiner; jongeren vinden werk net zo belangrijk. We hechten meer waarde aan intrinsieke motivatie. Dus de kenmerken van het werk, of je nuttig of interessant werk hebt en je kunt ontplooien. Extrinsieke waarden als beloning, status en zekerheid vinden we minder belangrijk. Mensen hechten meer waarde aan leuk en zinvol werk dan aan beloning. In ons land neemt dat alleen maar toe; in andere landen juist niet. Naar mate we welvarender worden, worden immateriële aspecten belangrijker.'

Als je niet werkt, hoor je er niet bij

Ex-lid van de hoofdredactie van De Volkskrant, psycholoog, publicist en oprichter van de Denkacademie Suzanne Weusten merkte dat op een carrièreswitch of verlies van werk heftig gereageerd wordt. ‘Toen ik in 2009 wegging bij de hoofdredactie van De Volkskrant, begrepen mensen niet dat ik het vrijwillig opgaf. Een headhunter vond dat ik verder omhoog moest, want ik was halverwege het glazen plafond blijven steken. Ik begon voor mezelf, maar opeens was ik niks meer. Het heeft mijn zelfvertrouwen niet ondermijnd, want mijn intrinsieke motivatie was sterker. Maar het was wel even slikken. Als ik iemand wilde interviewen werd er gevraagd waar ik van was en moest ik er hard voor knokken. Je identiteit is vooral gestoeld op wat je doet in je werkzame leven en niet op wie je bent. Als je niet werkt, hoor je er eigenlijk niet bij. Dat merken gepensioneerden ook. Werk geeft zin en structuur aan je leven en als je dat verliest, zoek je naar een andere invulling. In onze samenleving word je gewaardeerd om je prestaties. De hoogte op de maatschappelijke ladder bepaalt jouw status.'

De Beer: 'Mannen hechten meer waarde aan status en beloning dan vrouwen. De status van het beroep dat je uitoefent bepaalt vooral je maatschappelijke positie. Vroeger gold dat alleen voor mannen en werd de status van de vrouw ontleend aan die van haar man. Dat is nu natuurlijk anders. Er is geen strikt onderscheid meer naar klasse zoals vroeger, nu is vooral van belang dát je werkt.'

Werk bevredigt behoeftes

Hoe weet je of je identiteit gevormd wordt door je werk? Organisatiepsycholoog en universitair docent aan de UvA Jessie Koen zegt: 'Door je af te vragen of kritiek op jouw organisatie je persoonlijk raakt, en of je trots bent als je bedrijf positief in het nieuws komt. Dan vereenzelvig je je met het bedrijf of het type werk. Hoe langer je ergens werkt, hoe meer het een onderdeel wordt van je identiteit. Het bevredigt verschillende behoeftes, zoals ergens goed in zijn en verbondenheid met collega's. Wat je doet in het dagelijks leven bepaalt een groot deel van je identiteit. Dat motiveert om een stapje extra te doen, maar kan een probleem opleveren als je werk op het spel staat omdat je identiteit dan ook bedreigd wordt.'

BNR Werkverkenners - 8 mei 2018
Beluister de uitzending
Arbeidsmarktthema's visies, achtergronden, radio-uitzendingen
Werkverkenners
Elke dinsdag tussen 19:00 & 19:30 uur